Trafo merkezi neden muayene edilir?
Kendi trafo merkezi bulunan fabrikalar, hastaneler, alışveriş merkezleri ve büyük yapılar, enerjiyi dağıtım şebekesinden orta gerilim seviyesinde alır. Bu tesislerde orta gerilim hücreleri, kesiciler, koruma röleleri, transformatörler ve bunların topraklama düzeni, alçak gerilim tesisatından çok daha yüksek enerji seviyelerinde çalışır. Bir arıza burada hem can güvenliği hem de tüm tesisin enerjisiz kalması açısından ciddi sonuçlar doğurur.
Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği, yüksek gerilim tesislerinin işletme denetiminin en fazla iki yılda bir yapılmasını öngörür; transformatörler ise İş Ekipmanları Yönetmeliği kapsamında yılda bir kez kontrol edilir. Periyodik muayene bu yükümlülüğü karşılamanın yanında, arızaya yol açabilecek bozulmaları erken aşamada görmenizi sağlar. Düzenli muayene edilen bir trafo merkezinde bakım ve yenileme ihtiyaçları önceden planlanabilir; beklenmedik kesintilerin üretime ve hizmete etkisi azalır.
Transformatör ve trafo merkezi muayenesi
Muayenede trafo merkezinin yapısal durumu, hücrelerin ve kesicilerin genel durumu, koruma rölelerinin varlığı ve ayarlarının uygunluğu, transformatörün çalışma koşulları, koruma ve işletme topraklamaları ile güvenlik ekipmanları incelenir. Yağlı tip transformatörlerde yağ seviyesi, sızıntı ve korozyon belirtileri, buşing ve bağlantıların durumu ile soğutma ve sıcaklık göstergeleri; kuru tip transformatörlerde ise sargıların temizliği, havalandırma koşulları ve sıcaklık koruma düzeni gözden geçirilir.
Topraklama ölçümleri, arıza anında oluşabilecek dokunma ve adım gerilimlerinin sınırlandığını doğrulamak için muayenenin temel parçasıdır. Trafo merkezinde bulunması gereken güvenlik donanımı da kontrol edilir: yalıtkan halı ve eldivenler, istanka, gerilim dedektörü, topraklama ve kısa devre takımı, tek hat şeması ve uyarı levhaları. Bu donanımın eksik ya da kullanılamaz durumda olması, manevra sırasında personelin can güvenliğini doğrudan etkileyen bir uygunsuzluk olarak raporlanır.
Güvenli çalışma ve kesinti planlaması
Yüksek gerilim tesislerinde yapılan her çalışma TS EN 50110-1 standardında tanımlanan güvenli çalışma kurallarına göre planlanır: enerjinin kesilmesi, tekrar enerji verilmesine karşı önlem alınması, gerilim yokluğunun kontrolü, topraklama ve kısa devre yapılması, yakındaki gerilimli bölümlere karşı koruma sağlanması.
Gözle muayene ve bazı ölçümler enerji varken güvenli mesafeden yapılabilir. Hücre içi kontroller gibi enerji kesintisi gerektiren işlemleri ise üretim ve hizmet düzeninizi en az etkileyecek zamana planlıyor, gerekiyorsa dağıtım şirketiyle koordinasyonu sizinle birlikte yürütüyoruz. Muayene sonunda tespit edilen uygunsuzlukları risk düzeyine göre önceliklendiriyor ve bir sonraki muayene tarihini raporda belirtiyoruz. Trafo merkezindeki gevşek bağlantıları ve aşırı ısınmaları erken tespit etmek için muayeneyi termografik muayene ile birlikte yapmanızı öneriyoruz.