Enerji analizi nedir?
Enerji analizi, bir tesisin elektrik enerjisini nasıl ve hangi kalitede kullandığını, güç kalitesi analizörüyle belirli bir süre boyunca kayıt yaparak ortaya koyan ölçüm çalışmasıdır. Tek seferlik bir okuma yerine, tesisin gün ve hafta içindeki yük değişimleri izlenir; böylece sorunların hangi koşullarda ortaya çıktığı görülebilir.
Analizde başlıca şu parametreleri inceliyoruz:
- Gerilim seviyesi ve dalgalanmaları: Gerilimin anma değerine göre sapması, kısa süreli düşmeler ve yükselmeler.
- Dengesizlik: Fazlar arasındaki gerilim ve akım dengesizliği; motorlarda ek ısınma ve verim kaybına yol açar.
- Güç faktörü ve reaktif güç: Kompanzasyon sisteminin yük değişimlerine ne kadar iyi uyum sağladığı.
- Toplam harmonik bozulma (THD): Gerilim ve akım dalga şeklinin ideal sinüs biçiminden ne kadar uzaklaştığı.
Ölçümler TS EN 61000-4-30 standardında tanımlanan yöntemlere uygun bir güç kalitesi analizörüyle yapılır. Ekibimizde enerji analizi ve harmonikler konusunda yetki belgesine sahip mühendisler bulunmaktadır.
Harmonik bozulma ve etkileri
Harmonikler, şebeke frekansının katlarında oluşan istenmeyen akım ve gerilim bileşenleridir. Günümüz tesislerinde frekans dönüştürücüler (motor sürücüleri), kesintisiz güç kaynakları (UPS), LED aydınlatma sürücüleri, bilgisayarlar ve doğrultucular gibi doğrusal olmayan yükler harmoniklerin başlıca kaynağıdır.
Yüksek harmonik seviyeleri kablo ve transformatörlerde ek ısınmaya, nötr iletkeninin aşırı yüklenmesine, kompanzasyon kondansatörlerinin aşırı akımla arızalanmasına, koruma cihazlarının istenmeden açmasına ve hassas elektronik cihazlarda arızalara neden olabilir. Kompanzasyon sistemi ile şebeke arasında rezonans oluşursa sorunlar çok daha belirgin hâle gelir. Reaktif enerji cezası, sık arızalanan kondansatörler veya açıklanamayan cihaz arızaları çoğu zaman harmonik sorununun ilk işaretleridir. Tesise yeni sürücüler veya UPS sistemleri eklendikten sonra bu belirtiler ortaya çıkıyorsa ölçüm yaptırmanın zamanı gelmiş demektir.
Ölçüm ve raporlama süreci
Ölçüm planını analizin amacına göre hazırlıyoruz. Reaktif enerji cezası yaşayan bir tesiste ölçüm ana girişe ve kompanzasyon panosuna odaklanırken, cihaz arızalarının araştırıldığı bir tesiste sorunlu yükleri besleyen tali panolarda da kayıt yapılır. Analizör, tesisin normal çalışma düzenini yansıtacak bir süre boyunca yerinde kalır; uygun süreyi teklifte belirtiyoruz.
Raporda ölçüm noktaları ve süresi, gerilim, akım, güç faktörü ve harmonik profilleri grafiklerle sunulur. Sonuçlar TS EN 50160 ve IEEE 519 gibi kaynaklardaki sınır değerlerle karşılaştırılır. Son olarak kompanzasyon sisteminin yeniden boyutlandırılması, harmonik filtre ihtiyacı veya yüklerin dağılımının değiştirilmesi gibi somut iyileştirme önerileri sunulur. Ölçüm sırasında aşırı ısınan bağlantılardan şüphelenilirse çalışmayı termografik muayene ile tamamlamanızı öneriyoruz.